Białko pełni wiele kluczowych funkcji dla zdrowia organizmu1. Wspomaga naprawę i budowę tkanek, produkcję hormonów i enzymów, reguluje funkcje organizmu, wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową, wzmacnia odporność, wspiera transport i magazynowanie substancji we krwi, a także może stanowić źródło energii2. Krótko mówiąc – białko wspiera konsumentów przez całe życie, dlatego jego grupa odbiorców jest ogromna.
Przy zróżnicowanej diecie większość osób otrzymuje potrzebne składniki odżywcze, choć niektóre osoby mogą zyskać na spożywaniu suplementów3. Już teraz 3/4 konsumentów4 chce sięgać po produkty z konkretnymi deklaracjami zdrowotnymi. Analiza różnorodnych potrzeb ujawnia ogromne możliwości innowacji.
Proteins are building blocks for the body’s structure, as part of cells, hormones and enzymes. They are also essential for immune defenses and proteins, such as albumin, which helps transport various substances around the bloodstream. This means that providing adequate amounts of protein can help children to grow and develop in a healthy way.5
Białka są budulcem organizmu, stanowiąc część komórek, hormonów i enzymów. Są również niezbędne dla układu odpornościowego i transportu składników odżywczych w organizmie. Oznacza to, że dostarczanie odpowiedniej ilości białka może pomóc dzieciom w zdrowym wzroście i rozwoju.5
The body is constantly breaking down and rebuilding protein, and under normal conditions, these processes are usually in balance. When training hard, as an example, resistance exercise, the body increases protein breakdown in muscles. So, for heavy training, it may be necessary to consume more protein to help the muscles repair themselves and grow.6
Organizm nieustannie rozkłada i odbudowuje białko, przy czym w normalnych warunkach te procesy pozostają w równowadze. Intensywny trening, np. ćwiczenie z obciążeniem, powoduje zwiększony rozkład białka w mięśniach. Dlatego przy intensywnym wysiłku organizmu zaleca się spożycie większej ilości białka, co wspomaga regenerację i rozwój mięśni.6
W przypadku chorób, takich jak cukrzyca, celiakia, osteoporoza czy otyłość, a także przy specjalnych potrzebach żywieniowych, istotne jest dostarczenie składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach. W takich okolicznościach istotną rolę mogą odgrywać specjalne suplementy diety oraz produkty medyczne w formie płynnej.7
Produkty bogate w białko mogą zwiększać uczucie sytości, ponieważ wyższe spożycie białka wykazano jako zwiększające poczucie pełności.8 Organizm wykorzystuje węglowodany i tłuszcze przede wszystkim jako źródło energii, oszczędzając białko do jego kluczowych funkcji, takich jak budowa i regeneracja tkanek.9
During menopause, hormonal changes, particularly a drop in estrogen, can increase the risk of osteoporosis, leading to a higher likelihood of bone fractures and other musculoskeletal issues. These hormonal shifts may also contribute to muscle loss.10
To maintain strength and muscle mass, it’s important for women to combine resistance training with increased protein intake - a particular challenge for those on plant‑based diets, who must ensure adequate and varied protein sources.11
Podczas menopauzy zmiany hormonalne, przede wszystkim spadek estrogenu, zwiększają ryzyko osteoporozy, co wiąże się z większym prawdopodobieństwem złamań kości oraz innych problemów układu mięśniowo-szkieletowego. Zmiany hormonalne w tym okresie mogą przyczyniać się do ubytku masy mięśniowej.10
Aby utrzymać siłę i masę mięśniową, warto łączyć trening oporowy z odpowiednio wysokim spożyciem białka – szczególnie w przypadku diet roślinnych, gdzie konieczne jest zapewnienie odpowiedniej i różnorodnej podaży białka.11
When growing older, it is important to be more proactive and conscious of health, as the body slowly starts to deteriorate. Protein can help maintain muscle mass, bone density, and overall health, thus supporting an active and independent aging process.
W miarę starzenia się organizmu kluczowe jest proaktywne dbanie o zdrowie, aby spowolnić naturalne zmiany w jego funkcjonowaniu. Dostarczanie białka pomaga zachować tkankę mięśniową, mocne kości i dobrą kondycję, co pomaga dłużej zachować witalność i niezależność.
1 Berkshire Healthcare NHS Foundation Trust (b.d.) Rola białka w diecie. Dostępne pod adresem: https://www.berkshirehealthcare.nhs.uk/media/109513434/importance-of-protein-in-diet-bhp220.pdf (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
2 British Nutrition Foundation (BNF) (2023). „Białko”. British Nutrition Foundation, Londyn. Dostępne pod adresem: (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
Berkshire Healthcare NHS Foundation Trust (b.d.) Rola białka w diecie. Dostępne pod adresem: https://www.berkshirehealthcare.nhs.uk/media/109513434/importance-of-protein-in-diet-bhp220.pdf (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
NHS Genomics Education Programme (b.d.) Białka – Centrum Wiedzy. Genomics Education. Dostępne pod adresem: https://www.genomicseducation.hee.nhs.uk/genotes/knowledge-hub/proteins/ (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
NHS Scotland (2023). Kiedy stosować roztwór albuminy ludzkiej – wytyczne praktyczne. NHS Right Decisions. Dostępne pod adresem: https://rightdecisions.scot.nhs.uk/media/nu1a433h/use-of-human-albumin-solution-30-4-24.pdf (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
Newcastle Hospitals NHS Foundation Trust (2025). Albumina (surowica) – badanie diagnostyczne. Dostępne pod adresem: https://laboratories.newcastle-hospitals.nhs.uk/test-directory/albumin-serum/ (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
3 NHS 111 Wales (b.d.). Witaminy i minerały. NHS 111 Wales Health A–Z. Dostępne pod adresem: https://111.wales.nhs.uk/encyclopaedia/v/article/vitaminsandminerals (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
4 Źródło: Ipsos dla Tetra Pak (2023). Badanie ilościowe dotyczące zdrowia i odżywiania (Brazylia, USA, Chiny, Indie, Korea Południowa, Kenia, Republika Południowej Afryki, Niemcy, Hiszpania, Wielka Brytania). Dostępne pod adresem: https://www.healthline.com/nutrition/functions-of-protein (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
5 Calvez, J., Azzout-Marniche, D. & Tomé, D. (2024). „Jakość białka, odżywianie i zdrowie”. Frontiers in Nutrition, 11, art. nr 1406618. https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1406618
Newcastle Hospitals NHS Foundation Trust (2025). Albumina (surowica) – badanie diagnostyczne. Dostępne pod adresem: https://laboratories.newcastle-hospitals.nhs.uk/test-directory/albumin-serum/ (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
6 British Nutrition Foundation (BNF) (2023). „Białko”. British Nutrition Foundation, Londyn. Dostępne pod adresem: https://www.nutrition.org.uk/nutritional-information/protein (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
Tipton, K.D., Hamilton, D.L. i Gallagher, I.J. (2018). Ocena roli rozpadu białek mięśniowych w odpowiedzi na żywienie i wysiłek fizyczny u ludzi. Sports Medicine, 48(1), str. 53–64. https://doi.org/10.1007/s40279-017-0845-5 (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
7 World Health Organization (WHO) (2020). Zdrowa dieta (Informator nr 394). Genewa: WHO. Dostępne pod adresem: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet (data dostępu: 21 sierpnia 2025).
National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2015). Celiakia: rozpoznawanie, ocena i postępowanie. NICE guideline [NG20]. Dostępne pod adresem: https://www.nice.org.uk/guidance/ng20 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
Kanis, J.A., Cooper, C., Rizzoli, R., i in. (2021). Europejskie wytyczne dotyczące diagnozowania i leczenia osteoporozy u kobiet po menopauzie. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 9(11), 779–794. Dostępne pod adresem: https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(21)00119-4/fulltext (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
NHS (2023). Otyłość. Dostępne pod adresem: https://www.nhs.uk/conditions/obesity/ (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
British Dietetic Association (BDA) (2023). Przewodnik po żywieniu i nawodnieniu: kodowanie menu, diety terapeutyczne i grupy pacjentów. Birmingham: BDA. Dostępne pod adresem: https://www.bda.uk.com/practice-and-education/resources-for-practice/the-nutrition-and-hydration-digest/menu-coding-therapeutic-diets-and-patient-groups/standard-diets.html (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
Kalantar-Zadeh, K., Chen, J.L.T. i Kovesdy, C.P. (2020). Żywność medyczna: ramy prawne, regulacyjne i medyczne oraz aspekty praktyczne. Nutrition Research, 78, 1–9. Dostępne pod adresem: https://doi.org/10.1016/j.nutres.2020.05.010 (data dostępu: 22 lipca 2025).
8 Paddon-Jones, D., Westman, E., Mattes, R.D., Wolfe, R.R., Astrup, A. & Westerterp-Plantenga, M. (2008). Białko, kontrola masy ciała i poczucie sytości. The American Journal of Clinical Nutrition, 87(5), 1558S-1561S. Dostępne pod adresem: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2212267216000423 (data dostępu: 22 lipca 2025).
9 Van Gaal, L.F., Snyders, D., De Leeuw, I.H. i Bekaert, J.L. (1985). Dowody antropometryczne i kalorymetryczne na efekt oszczędzania białka nowego preparatu niskokalorycznego wzbogaconego białkiem. The American Journal of Clinical Nutrition, 41(3), 540-548. Dostępne pod adresem: https://doi.org/10.1093/ajcn/41.3.540 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
10 Cheng, C.-H., Chen, L.-R. i Chen, K.-H. (2022). Osteoporoza spowodowana zaburzeniami hormonalnymi: przegląd wpływu niedoboru estrogenu i nadmiernego stosowania glikokortykosteroidów na metabolizm kości. International Journal of Molecular Sciences, 23(3), str. 1376. https://doi.org/10.3390/ijms23031376 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
11 González-Sánchez, R., et al. (2025). Czy diety roślinne szkodzą sile mięśniowej? Przegląd systematyczny i metaanaliza. Sports Medicine – Open. [e-journal] Dostępne pod adresem: https://doi.org/10.1186/s40798-025-00852-7 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
12 Auestad, N. i Layman, D.K. (2021). Bioaktywne białka i peptydy mleczne: przegląd narracyjny. Nutrition Reviews, 79(Suppl_2), str. 36–47. Dostępne pod adresem: https://doi.org/10.1093/nutrit/nuab097 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).
13 Kuesten, C. i Hu, C. (2020). Żywność funkcjonalna i suplementacja białka. W: Podręcznik do spraw żywienia i napojów. Springer. Dostępne pod adresem: https://doi.org/10.1007/978-3-030-14504-0_175 (data dostępu: 26 sierpnia 2025).