Ngành bán lẻ không ngừng biến đổi dưới tác động của nhiều yếu tố, từ nhân khẩu học và công nghệ đến nhu cầu và kỳ vọng của người tiêu dùng. Tuy nhiên, những sự kiện và gián đoạn trong hai năm qua đã tạo ra một bối cảnh chưa từng có, kéo theo các thách thức về chuỗi cung ứng, lạm phát gia tăng, biên lợi nhuận thu hẹp, đồng thời buộc các nhà bán lẻ phải nhanh chóng thích ứng với những thay đổi về nhu cầu và kỳ vọng của người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra là, làm thế nào để các nhà bán lẻ duy trì sự phù hợp trong bối cảnh biến động này và đáp ứng đúng những gì khách hàng đang tìm kiếm? Cùng tìm hiểu một số thách thức cấp bách nhất và cách để vượt qua chúng.
Dù đã có nhiều đổi mới đáng kể trong danh mục thực phẩm bảo quản lâu trên kệ, khu vực này vẫn thường bị xem là kém hấp dẫn hơn trong trải nghiệm mua sắm.
“Cách đây 15-20 năm, các sản phẩm thực phẩm bảo quản lâu trên kệ khá đơn giản, cũng như cách truyền thông cho chúng,” Antonella Maccarone, Trưởng bộ phận Thông tin Chuyên sâu về Kinh doanh của Tetra Pak, cho biết. “Các sản phẩm khi đó chủ yếu là hàng thiết yếu, vì vậy truyền thông tập trung vào tính cần thiết của chúng trong đời sống người tiêu dùng. Tuy nhiên hiện nay, có vô số sản phẩm được thiết kế để đáp ứng nhu cầu và mong muốn cụ thể: từ sữa mặt trăng giúp cải thiện giấc ngủ, thức uống có nguồn gốc thực vật hỗ trợ duy trì vóc dáng, cho đến các loại nước ép dùng cho pha cocktail hoặc mocktail.”
Thách thức ở đây không liên quan đến những gì đang có sẵn, bởi trên kệ vốn đã có rất nhiều lựa chọn hấp dẫn. Thay vào đó, các nhà bán lẻ cần tìm cách thu hút khách hàng đến những quầy hàng này, cũng như cách trưng bày sản phẩm theo cách hiệu quả nhất. Lựa chọn sản phẩm cũng đóng vai trò then chốt, với ngày càng nhiều thương hiệu và nhà sản xuất không chỉ đổi mới ở các sản phẩm bảo quản lâu trên kệ, mà còn ở cả bao bì.
Khi bao bì ngày càng đa dạng, các thương hiệu và nhà sản xuất có thể mạnh dạn hơn trong thiết kế. Những sản phẩm này nổi bật so với các mặt hàng truyền thống đặt cạnh, đồng thời thu hút thêm sự chú ý của khách hàng đến khu vực thực phẩm bảo quản lâu trên kệ đầy mới mẻ và sống động.
“Người tiêu dùng ngày càng chú ý đến nội dung trên bao bì,” Antonella chia sẻ thêm, “và bị thu hút bởi những thiết kế táo bạo cùng thông điệp nổi bật. Lựa chọn giải pháp đóng gói tối ưu giúp đạt được điều này dễ dàng hơn. Ngoài ra, họ cũng tìm kiếm những trải nghiệm mang tính kết nối, đắm chìm và cá nhân hóa hơn. Đây là điều các nhà bán lẻ cần đặc biệt lưu ý nếu muốn duy trì sự phù hợp. Người tiêu dùng hiện nay kỳ vọng một hệ sinh thái đa kênh liền mạch.”
Từ khi điện thoại thông minh ra đời, mua sắm trực tuyến đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống hàng ngày, buộc các nhà bán lẻ phải thích ứng theo đó. Tuy các cửa hàng truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng người tiêu dùng ngày càng xóa nhòa ranh giới giữa trải nghiệm mua sắm trực tiếp và trực tuyến. Vậy các nhà bán lẻ có thể mang đến trải nghiệm đa kênh tối ưu như thế nào?
“Các thương hiệu hiện có nhiều cơ hội để kết nối với người tiêu dùng, đồng thời triển khai truyền thông và quảng cáo cá nhân hóa, với nhiều điểm chạm hơn trong toàn bộ hành trình mua sắm,” Antonella cho biết. “Các thương hiệu và nhà bán lẻ có thể tận dụng những điểm chạm này để tối ưu hóa trải nghiệm và mang đến những nội dung phù hợp hơn với từng khách hàng, từ câu chuyện đến các ưu đãi riêng dựa trên lịch sử mua hàng.
“Điều này có thể đơn giản như việc sử dụng mã QR. Song, trong thời đại công nghệ đang phát triển nhanh chóng, các nhà bán lẻ cũng có thể mang đến những trải nghiệm trước đây không thể thực hiện. Dù các công nghệ mới nổi như metaverse hiện chưa mang lại nhiều giá trị cho nhà bán lẻ, nhưng với lượng người dùng lớn, đây vẫn là công cụ quảng bá đầy tiềm năng. Trong bối cảnh ngày càng nhiều người tìm kiếm kết nối trực tuyến, đặc biệt là sau đại dịch, các nhà bán lẻ cũng cần khám phá những cơ hội trong lĩnh vực này. Bán hàng qua mạng xã hội là một ví dụ, khi mạng xã hội trở thành kênh bán hàng và truyền thông bổ sung.
Một số nhà bán lẻ đã thử nghiệm AR (thực tế tăng cường) và VR (thực tế ảo), tận dụng các công nghệ đang phát triển này để giới thiệu sản phẩm, thậm chí toàn bộ cửa hàng, theo góc nhìn mới. Có những bên ứng dụng màn hình tương tác để điều hướng lưu lượng truy cập và thu hút sự chú ý đến các khu vực nhất định, qua đó khai thác tiềm năng số trong không gian vật lý. Ngoài ra còn có giỏ hàng tích hợp được với điện thoại, cùng hệ thống dẫn đường trong cửa hàng dựa trên định vị. Cơ hội vô cùng rộng mở.
Antonella giải thích: “Với nhà bán lẻ, điều quan trọng nhất là xác định rõ mục tiêu của mình, và cách đạt được mục tiêu đó một cách liền mạch cho người tiêu dùng. Trải nghiệm linh hoạt, liền mạch và cá nhân hóa là yếu tố then chốt để thành công với chiến lược đa kênh.”
Mặt khác, sản phẩm thường khó nổi bật trên các nền tảng số. Nghiên cứu cho thấy người mua thuần trực tuyến thường mua nhanh hơn và chỉ chọn những sản phẩm đã lên danh sách từ trước. Điều này mở ra cơ hội để các website bán hàng tạp hóa học hỏi từ cửa hàng truyền thống, đặc biệt trong việc thúc đẩy khám phá sản phẩm và mang lại trải nghiệm thay vì chỉ dừng lại ở giao dịch.
Ở hầu hết các khu vực trên thế giới, mọi người đều nhận thức rõ về khủng hoảng chi phí sinh hoạt, khiến người tiêu dùng ngày càng quan tâm nhiều hơn đến giá cả. Trong khi đó, các nhà bán lẻ và nhà sản xuất cũng đang đối mặt với chi phí leo thang và cần thích ứng với các yếu tố bên ngoài làm gia tăng những thách thức này.
“Tình hình bất ổn gia tăng, áp lực về thu nhập và tốc độ thay đổi ngày càng nhanh khiến các nhà bán lẻ và nhà sản xuất cần duy trì khả năng linh hoạt. Điều này bao gồm quản lý tình trạng hết hàng và giá cả tăng, cũng như mở rộng nhãn hiệu riêng và truyền tải giá trị hiệu quả hơn,” Antonella cho biết. “Thêm vào đó, cần tập trung nhiều hơn vào các ngành hàng thiết yếu, bởi bất ổn kinh tế khiến người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu không cần thiết. Các nhà bán lẻ cũng có thể tạm hoãn đầu tư vào các dự án nghiên cứu và đổi mới dài hạn, thay vào đó tập trung vào những khoản đầu tư ngắn hạn, chẳng hạn như liên quan đến giá cả.”
Đa số những chiến lược có thể mang lại hiệu quả đều dựa trên sự minh bạch, trực tiếp giải quyết những vấn đề khách hàng gặp phải. Lạm phát là vấn đề ảnh hưởng cả người tiêu dùng và nhà bán lẻ, vì vậy nhà bán lẻ Carrefour tại Pháp đã triển khai nút “chống lạm phát” trên nền tảng trực tuyến, hiển thị các lựa chọn sản phẩm thay thế có giá thấp hơn nhằm giúp người dùng tiết kiệm chi phí.
Một số nhà bán lẻ khác như Walmart có chiến dịch truyền thông giá của một số sản phẩm sẽ được giữ ổn định trong khoảng thời gian dài, giúp người tiêu dùng yên tâm rằng họ đang mua với mức giá thấp nhất có thể. Một số nhà bán lẻ khác, như Coop tại Đan Mạch và Lidl tại Thụy Sĩ, thậm chí đã triển khai chiến dịch “tắt đèn”, với việc tắt các logo phát sáng và giảm mức tiêu thụ điện năng. Điều này giúp tạo cảm giác san sẻ khó khăn với người tiêu dùng.
Tuy nhiên, xét về giá cả, các nhà bán lẻ khó có thể tạo ra mức tiết kiệm đáng kể do chi phí đang tăng đối với tất cả các bên. Dù vậy, vẫn còn nhiều cơ hội khác.
“Giá cả không thay đổi quá nhiều, nhưng một số người tiêu dùng đang lựa chọn mua số lượng lớn để hưởng chi phí trên mỗi đơn vị thấp hơn. Các thương hiệu cũng cung cấp các kích cỡ bao bì nhỏ hơn nhằm khuyến khích những khách hàng có nhu cầu chi tiêu ít hơn mua hàng,” Antonella lý giải. “Thị trường cũng ghi nhận sự đối lập và phân cực rõ rệt giữa phân khúc giá rất thấp và rất cao. Các thương hiệu cao cấp cần chứng minh lý do vì sao sản phẩm có giá cao hơn, đồng thời vẫn phải đảm bảo mang lại giá trị tương xứng với số tiền bỏ ra, qua đó làm nổi bật sự khác biệt so với các nhãn hiệu riêng giá thấp hơn.”
Các nhà bán lẻ đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thị trường biến động không ngừng. Tuy nhiên, với cách tiếp cận phù hợp, họ hoàn toàn có thể tạo sự khác biệt so với đối thủ và mang đến cho người tiêu dùng trải nghiệm mua sắm có ý nghĩa và đáng nhớ.
Làm thế nào để thương hiệu thực phẩm riêng của nhà bán lẻ nổi bật trên kệ siêu thị và thu hút người mua? Hãy tìm hiểu lý thuyết và thực tiễn về sự khác biệt hóa sản phẩm cùng chuyên gia thiết kế bao bì của chúng tôi, Jonas Eklund.