Odzysk i recykling w Polsce


JAK ZBUDOWANY JEST KARTON TETRA PAK?

Kartony do płynnej żywności zbudowane są z trzech różnych materiałów. Są to:

Papier. Celuloza do jego produkcji pochodzi z drewna, jest więc surowcem odnawialnym. Zawartość celulozy w opakowaniach kartonowych zależy od typu i przeznaczenia opakowania, ale średnio stanowi około 75% masy opakowania i jest dla niego swoistym rusztowaniem.

Polietylen. Cienka warstwa folii polietylenowej, która stanowi ok. 20% masy opakowania jest barierą chroniącą warstwę papieru przed wilgocią i pomaga w utrzymaniu świeżości produktów. W produkcji kartonów, tworzywa sztuczne wykorzystuje się także jako materiał na zakrętki, zamknięcia i słomki.

Aluminium. W przypadku opakowań aseptycznych stosowana jest niezwykle cieniutka aluminiowa warstwa barierowa (osiem razy cieńsza od ludzkiego włosa), stanowiąca ok. 5% masy opakowania. Chroni ona produkty przed szkodliwym działaniem światła i tlenu. To dzięki aluminium, w opakowaniu tym możliwe jest przechowywanie żywności poza lodówką.

Budowa kartonu aseptycznego Tetra Pak

Unikalna kompozycja warstw PE i AL zabezpiecza produkt, działając jako skuteczna bariera mikrobiologiczna.

Skąd pochodzi celuloza do produkcji kartonów?

Papier produkuje się z celulozy pochodzącej z surowca drzewnego.. Włókno celulozowe stosowane w procesie produkcji kartonów Tetra Pak dostarczane jest przez producentów sprawdzonych i działających zgodnie z prawem. Nasi dostawcy są weryfikowani i rzetelnie oceniani przez niezależnych audytorów. W Tetra Pak preferujemy certyfikację zgodną z zasadami *Forest Stewardship Council®, która promuje przyjazne dla środowiska, korzystne dla społeczeństwa i opłacalne gospodarowanie zasobami lasami na świecie.

Drewno do produkcji kartonów Tetra Pak w Europie pochodzi głownie ze Skandynawii, ale także Chin i Brazylii. Ważne jest, aby maksymalizować wykorzystanie surowców z regionalnych rynków, co również przyczynia się do zmniejszenia wpływu opakowań na środowisko.

*Forest Stewardship Council® to globalna organizacja non-profit nastawiona na promowanie zrównoważonej gospodarki leśnej na całym świecie. Zobacz więcej na: https://pl.fsc.org/pl

Jaki wpływ na klimat/środowisko mają kartony po płynnej żywności?

Ocena cyklu życia produktu to bardzo skomplikowany proces, w którym pod uwagę należy brać wszystkie etapy jego życia; od momentu pozyskania surowca do momentu recyklingu. Aby ocena była obiektywna należy przeanalizować wszystkie informacje – od rodzaju wykorzystanych do produkcji surowców, sposobu ich pozyskiwania, energochłonności, ilości zużywanej wody, efektywności transportu i dystrybucji, warunków przechowywania po proces recyklingu.

Poniżej kilka cech, które wyróżniają kartony do płynnej żywności i stanowią o ich dobrym profilu środowiskowym:

Odnawialny surowiec – Głównym składnikiem kartonów produkowanych przez Tetra Pak jest włókno drzewne (celuloza). Jest to surowiec w pełni odnawialny. Drewno pochodzi z odpowiedzialnie zarządzanych lasów, w których nowe drzewa zastępują wycinane. Zasoby odnawialne - jeśli się nimi odpowiednio zarządza, nigdy ich nie zabraknie.

Sprawdzeni dostawcy - Certyfikat FSC® to gwarancja, że surowce do jego produkcji pochodzą z odpowiedzialnie zarządzanych lasów i innych kontrolowanych źródeł. Lasy, które otrzymały certyfikat FSC® zapewniają odnawialność surowców i zachowanie bioróżnorodności. Etykieta ze znakiem FSC® jest powszechnie rozpoznawalna na świecie i oznacza, że lasy zarządzane są w taki sposób, który chroni dziedzictwo naturalne, respektuje prawa własności, zapewnia legalne pozyskanie drewna oraz szanuje prawa pracowników i miejscowej społeczności.

Transport i dystrybucja – kartony do mleka i soków są zaprojektowane z myślą o efektywności środowiskowej w transporcie i dystrybucji. Posiadają kilka cech, które minimalizują ich wpływ na środowisko:

  • niska waga: przewóz ładunków lżejszych wiąże się z niższym zużyciem paliwa, a co za tym idzie, niższą emisją spalin, dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń do atmosfery;
  • kształt: prostopadłościany można ułożyć ściśle jeden przy drugim, optymalnie wykorzystując powierzchnię magazynową czy też powierzchnię transportową np. na palecie;
  • wytrzymałość na wstrząsy i uszkodzenia: kartony nie tłuką się, są wytrzymałe i elastyczne, nadają się doskonale do transportowania wrażliwych produktów na duże odległości;
  • ochrona produktu: kartony są tak zbudowane, że chronią żywność przed mikroorganizmami, zapachami,światłem i tlenem.

Przechowywanie bez konieczności chłodzenia – Nawet wrażliwe pokarmy, takie jak mleko i soki w kartonach aseptycznych mogą być transportowane i przechowywane poza chłodnią i to przez dłuższy czas. To również przyczynia się do mniejszego zużycia energii i redukuje emisję CO2 do atmosfery.

Możliwość przetworzenia – wszystkie surowce, z których zbudowany jest karton do płynnej żywności nadają się do przetworzenia. Tetra Pak wspiera proces wzrostu poziomu recyklingu opakowań wielomateriałowych na świecie i w Polsce poprzez działania inwestycyjne, edukacyjne, informacyjne. Firma dąży do tego, aby znacząca ilość zużytych kartonów była wykorzystana jako surowce wtórne – w szczególności do produkcji papieru. PolyAl natomiast jest recyklinowany lub służy jako dobre źródło do produkcji paliwa alternatywnego wykorzystywanego w procesie spalania z odzyskiem energii.

Produkty Tetra Pak a zmiany klimatu – Ograniczenie wpływu na zmiany klimatu jest jednym ze strategicznych celów Tetra Pak. Mimo dynamicznego rozwoju, zakładamy, że w procesie produkcji i działaniach operacyjnych, w dekadzie 2010-2020 utrzymamy stały poziom emisji CO2. Wynik ten chcemy osiągnąć dzięki wielu działaniom, między innymi zastąpieniu jak największej części energii pochodzącej ze źródeł tradycyjnych energią ze źródeł odnawialnych. W ramach tej strategii, dołączyliśmy do wielu inicjatyw, które potwierdzają nasze zaangażowanie:

  • Science Based Target Initiative: do tej wyjątkowej inicjatywy firma dołączyła w lutym 2017 roku. SBTi Pomaga firmom określić zakładany poziom zmniejszenia emisji, jaki pozwoli ograniczyć zmiany klimatyczne.
  • Paris Pledge for Action at COP21 - paryskie porozumienie klimatyczne z COP21. Poprzez dołączenie do tej ważnej inicjatywy, Tetra Pak zobowiązał się do podjęcia starań w zakresie ochrony klimatu i ograniczania wzrostu temperatury na świecie do poziomu poniżej 2 stopni Celsjusza.
  • RE100: Inicjatywa ta zobowiązuje Tetra Pak do pozyskiwania energii na wszelkie działania produkcyjne i operacyjne wyłącznie ze źródeł odnawialnych do 2030 roku.

Dla zainteresowanych: Tetra Pak Sustainability Report

Czy cały karton nadaje się do recyklingu?

Wszystkie materiały, z których zbudowany jest karton do płynnej żywności nadają się do przetworzenia.

W ostatnich latach infrastruktura związana z recyklingiem opakowań rozwija się dynamicznie, również ze względu na regulacje prawne, które temu sprzyjają. W Polsce z kartonów odzyskuje się w głównej mierze wysokiej jakości włókno celulozowe, które może być następnie wykorzystywane jeszcze wiele razy. Pozostałe składniki są najczęściej rozdrabniane i w formie zmieszanej (jako tzw. PolyAl) stosowane w przemyśle do produkcji np. wyrobów plastikowych, płyt dachowych, mebli ogrodowych, skrzynek, palet czy ogrodzeń.

Technologia pozwalająca na pełne rozdzielenie materiałów pozostałych po recyklingu w papierni (tzn. PolyAl), nie jest jeszcze w Polsce stosowana na skalę przemysłową. Na świecie PolyAl na szeroką skalę rozdziela się np. w Chinach. Jest on także dobrym źródłem produkcji paliwa alternatywnego wykorzystywanego w procesie spalania z odzyskiem energii. Tetra Pak bacznie monitoruje i wspiera działania w kierunku rozwoju recyklingu PolyAlu w Polsce i na świecie. Dążymy do tego aby każdy komponent naszego zużytego opakowania poddawany był procesom recyklingu, ponieważ wszystkie te materiały stanowią wartościowe surowce wtórne.

Gdzie na świecie przetwarza się kartony?

Recykling zużytych kartonów jest realizowany w około 45 krajach, w tym w Polsce.
W zależności od uwarunkowań prawnych i technologicznych, a także zmieniających się nawyków i wiedzy konsumentów, różny jest poziom przetwarzania tego typu opakowań. Na całym świecie już ponad 150 firm zajmuje się recyklingiem kartonów Tetra Pak, czyli odzyskiem włókien celulozowych, tworzyw sztucznych i aluminium lub kompleksowo – recyklingiem całych opakowań.

W Polsce recykling zużytych kartonów odbywa się w kilku lokalnych papierniach. Na rynku obecna jest również firma przetwarzająca całe kartony – produkując wytrzymałe i wodoodporne płyty mające zastosowanie w budownictwie.

Jaki procent kartonów jest przetwarzany w Polsce i na świecie?

Według danych branżowych (źródło: ACE- The Alliance for Beverage Cartons and the Environment) w 2016 roku w Unii Europejskiej w ponad 20 papierniach poddano recyklingowi ogółem 47% kartonów po napojach. Odsetek ten odpowiada ok. 430 000 ton kartonów. Natomiast, łączna stopa odzysku uwzględniająca recykling i odzysk energii wyniosła blisko 76%.

W Polsce na przestrzeni ostatnich 10 lat obserwujemy 20-krotny wzrost recyklingu opakowań wielomateriałowych. Naszą ambicją jest zwiększenie świadomości polskich konsumentów na temat segregacji odpadów, standardów selektywnej zbiórki i recyklingu.. Osiągamy to poprzez rozmaite programy edukacyjne w szkołach, konsumenckie kampanie informacyjne oraz inicjatywy we współpracy z lokalnymi organizacjami pozarządowymi i samorządami jak np. "Wrocław zbiera kartoniki" czy trwająca aktualnie kampania "Dobre opakowanie ma znaczenie", „Segregacja – transformacja!” w Poznaniu lub „Krakowska Gra o czystą Ziemię”.

Jakie działania, w tym np. edukacyjne, Tetra Pak realizuje dla lokalnych społeczności?

Tetra Pak od lat inwestuje środki i angażuje się w programy edukacyjne dla dzieci i dorosłych.

W ciągu ostatnich lat nasza firma zrealizowała lub uczestniczyła w kilku kompleksowych projektach edukacyjnych. Przyjęliśmy założenie, że realizujemy rozbudowane projekty roczne w wybranych ośrodkach miejskich z założeniem, że na ich wynik będą składać się nie tylko walory edukacyjne projektów i skala dotarcia do mieszkańców, ale efekt w postaci podniesionych poziomów zbiórki i recyklingu kartonów po mleku i sokach w regionie. W związku z powyższym, każdorazowo współpracujemy z samorządami lokalnymi oraz organizacjami i firmami zajmującymi się gospodarką odpadami i wypracowujemy wspólnie metodologię i program działań. Przykładem takich akcji mogą być:

Chronię lasy. Segreguję. – Akcja edukacyjna zrealizowana w roku 2015 w Krakowie wspólnie z MPO Kraków i UM Kraków Konkurs w formie gry miejskiej, prowokacja ekologiczna, wystawa edukacyjna pod Wawelem, piknik ekologiczny z kilkudziesięcioma atrakcjami dla dzieci, kampania medialna i konferencja prasowa to główne składowe programu Akcji. Łącznie w wydarzeniu wzięło udział kilka tysięcy osób.

Wrocław Zbiera Kartony – Akcja edukacyjna zrealizowana w roku 2016 we Wrocławiu Wystawa blisko 70 interaktywnych eksponatów związanych z recyklingiem i odnawialnymi źródłami energii w Humanitarium, konkurs na szkolny flashmob, koncert zespołu Recycling Band, warsztaty recyklingowe, mikołajkowy piknik ekologiczny oraz kampania medialna były filarami Akcji we Wrocławiu. Łącznie wzięło w niej udział około 3500 osób.

Krakowska Gra o Czystą Ziemię – jako Partner Akcja edukacyjna realizowana z MPO Kraków Konkurs realizowany w oparciu metodologię gry miejskiej, w której uczniowie poszukują plansz z zadaniami do rozwiązania. Warsztaty recyklingowe w Muzeum Archeologicznym, emisja filmu edukacyjnego i szeroka kampania informacyjna w mediach to najważniejsze elementy kampanii krakowskiej w 2017 roku.

Wrocławskie Dni Recyklingu – jako współorganizator Akcja realizowana z UM Wrocław i MDK Kopernik Podobnie jak w Krakowie,- konkurs realizowany w oparciu metodologię gry miejskiej, w której uczniowie poszukują plansz z zadaniami do rozwiązania. Dodatkowo, warsztaty tworzenia przypinek z folii, papieru i aluminium, emisja filmu edukacyjnego i szeroka kampania informacyjna w mediach to najważniejsze elementy kampanii w 2017 roku.

Segregacja – transformacja! – Akcja realizowana w Aglomeracji Poznańskiej (do grudnia 2017), wspólnie z GOAP, mająca na celu promocję selektywnej zbiórki i recyklingu Akcja jest realizowana jesienią i zimą 2017 roku. W Poznańskiej Arenie odbędzie się dwudniowy piknik edukacyjny, a w jego ramach między innymi: wystawa interaktywnych eksponatów „Park Praw Natury i Fizyki”, koncert zespołu Recycling Band, kilkanaście różnych warsztatów związanych z recyklingiem oraz upcyclingiem (powtórnym wykorzystaniem gotowych przedmiotów), animacje i konkursy. W ramach akcji zrealizowana będzie także kampania medialna oraz konkurs na szkolną kampanię edukacyjną. Zakładanym wynikiem działań będzie dodatkowo wyższy współczynnik selektywnej zbiórki i recyklingu kartonów po mleku i sokach w Aglomeracji Poznańskiej.

Czy wszystkie elementy składowe kartonu są w Polsce przetwarzane?

W masie kartonu po płynnej żywności średnio 75% stanowi wysokiej jakości celuloza o długich włóknach, która może być przetwarzana wiele razy. W Polsce recykling papieru odbywa się w papierniach. Odzyskane włókna celulozowe są wykorzystywane do produkcji np. tektury falistej, kartonów transportowych, kartonów ochronnych, szpul, papierów higienicznych itd. Natomiast pozostałe elementy kartonów, czyli aluminium i folię polietylenową jako tzw. PolyAl znajdują w wielu krajach zastosowanie w produkcji wyrobów plastikowych, płyt dachowych, mebli ogrodowych, skrzynek, palet czy ogrodzeń.

Płyty z recyklingu kartonów

W papierni zużyte kartony trafiają do tzw. hydropulpera, gdzie po zanurzeniu w wodzie ulegają rozpulchnieniu.

Hydropulper

Dla zainteresowanych:

Zużyte kartony po płynnej żywności, które trafią do papierni są w pierwszej kolejności umieszczane w tzw. hydropulperze, gdzie zanurza je się w wodzie i rozpulchnia. Następnie na skutek ruchu obrotowego oddziela się z masy cenne włókna celulozowe. Włókna te, zanim trafią do maszyny papierniczej, są jeszcze czyszczone i kilkakrotnie zagęszczane. Miazga celulozowa jest używana do wytwarzania nowych produktów papierniczych. Zmieszany materiał pozostały po odzyskaniu celulozy (tzw. PolyAl), może być poddany recyklingowi samodzielnie lub razem z innymi tworzywami sztucznymi poprzez formowanie wtryskowe, wytłaczanie lub formowanie termiczne. W ten sposób produkuje się np. rury, długopisy, palety, dachówki, meble ogrodowe. Alternatywnie, PolyAl można rozdzielić na aluminium i plastik w procesie chemicznym lub poddać gazyfikacji lub pyrolizie. Takie próby są już podejmowane w Polsce. Inną metodą przetwarzania kartonów może być produkcja wodoodpornych płyt stosowanych w budownictwie (płyty TerO). Polega ona na rozdrobnieniu zużytych kartonów, podgrzaniu i sprasowaniu pod dużym ciśnieniem. Topiąc się polietylen zawarty w opakowaniu wiąże, wypełnia i uszczelnia strukturę płyty, dzięki temu jest ona bardzo dobrym materiałem znajdującym zastosowanie m.in. w budownictwie.

Co robi Tetra Pak w celu zwiększenia poziomu recyklingu?

Znaczące zwiększanie poziomu recyklingu możliwe jest tylko wtedy, kiedy zaangażują się wszyscy uczestnicy zintegrowanego systemu zarządzania odpadami: od producentów opakowań, poprzez producentów napojów, firmy działające w obszarze gospodarowania odpadami, sortownie, recyklerów, papiernie po konsumentów. Ważną rolę odgrywają również organy ustawodawcze i samorządy lokalne.

Tetra Pak nie posiada zakładów przetwarzania odpadów, ani infrastruktury związanej ze zbieraniem odpadów opakowaniowych, ale działa w bliskiej współpracy z kluczowymi zainteresowanymi stronami jako moderator, katalizator zmian, doradca w zakresie know-how i inwestor.

Firma prowadzi różnorodne działania są to, między innymi:

• podnoszenie świadomości konsumentów w zakresie segregacji i recyklingu odpadów poprzez kampanie informacyjne, współpracę z organizacjami pozarządowymi i samorządami;

• wspieranie działań rozwijających infrastrukturę i technologię;

• stwarzanie warunków sprzyjających wzrostowi możliwości biznesowych dla firm zajmujących się recyklingiem;

• rozszerzanie możliwości rynkowych dla wykorzystania produktów pochodzących z recyklingu.

Tetra Pak jest jednym z założycieli Dobrowolnego Porozumienia REKARTON, którego zadaniem jest wspieranie oraz finansowanie projektów i działań podejmowanych na rzecz zbierania i recyklingu wielomateriałowych odpadów opakowaniowych oraz działalność edukacyjna w tym zakresie.

Tetra Pak jest również członkiem założycielem Związku Pracodawców Eko-Pak oraz założycielem i udziałowcem organizacji odzysku REKOPOL.

Także Fundacja ProKarton została założona przez producentów materiału opakowaniowego do mleka i soków, w tym Tetra Pak, w odpowiedzi na społeczną potrzebę w zakresie edukacji ekologicznej. Jej celem jest promocja kartonów do płynnej żywności, jako nowoczesnych i przyjaznych środowisku opakowań. Fundacja zajmuje się również wspomaganiem szeroko rozumianej edukacji ekologicznej, w tym w szczególności w zakresie zagospodarowywania pokonsumpcyjnych opadów opakowaniowych po kartonach do mleka i soków.

Masz pytania? Chcesz wiedzieć więcej?