FAQ over UHT-melk
We hebben hier een aantal van de meest gestelde vragen over UHT-melk voor je op een rijtje gezet. We hopen dat je hier alle antwoorden vindt die je zoekt op vragen over UHT-melk.
- Wat is UHT-melk en waarin verschilt die van ‘verse melk’ en rauwe melk?UHT-melk is melk die bij ultrahoge temperatuur (UHT) is verwerkt. De sterilisatie gebeurt door de melk snel te verhitten tot een temperatuur van ten minste 135 °C, hem enkele seconden op die temperatuur te houden en hem vervolgens snel af te koelen tot kamertemperatuur. Door deze behandeling worden alle micro-organismen in de rauwe melk gedood. Als UHT-melk in aseptische verpakkingen wordt verpakt, heeft hij een houdbaarheid van maanden en hoeft hij niet gekoeld te worden totdat de verpakking wordt geopend. De houdbaarheid van UHT-melk wordt niet beperkt door de groei van micro-organismen, maar door fysische, chemische en enzymatische veranderingen in de melk, zoals bruiningsreacties, schifting van room, bezinksel of gelvorming. Consumenten gebruiken de term ‘verse melk’ vaak om melk aan te duiden die gekoeld wordt verkocht. Meestal gaat het dan om gepasteuriseerde melk, dat wil zeggen melk die 15 tot 20 seconden is verhit tot een temperatuur van 72-74 °C. Door pasteurisatie worden alle ziekteverwekkende micro-organismen in de rauwe melk gedood. Om de groei van de resterende bederf veroorzakende micro-organismen te beperken, moet gepasteuriseerde melk tijdens de distributie en opslag gekoeld worden bewaard. De houdbaarheid van gepasteuriseerde melk hangt af van de aanvankelijke hoeveelheid micro-organismen en de opslagtemperatuur, maar is normaal gesproken ongeveer 7 dagen. Rauwe melk is melk die door koeien (of andere dieren) wordt geproduceerd en niet is bewerkt. Het drinken van rauwe melk kan ernstige ziekten veroorzaken, omdat deze melk gevaarlijke micro-organismen kan bevatten. Volgens de Food and Drug Administration (FDA) zijn er in de Verenigde Staten tussen 1993 en 2006 meer dan 1500 mensen ziek geworden door het drinken van rauwe melk of het eten van kaas van rauwe melk. Om deze reden moeten in veel landen alle melkproducten die in winkels worden verkocht, gepasteuriseerd of UHT-behandeld zijn. Op sommige markten kopen consumenten rauwe melk en koken die thuis. Hierdoor is de melk veilig om te drinken, maar het is lastig om het proces te controleren om de kwaliteit te behouden.
- Hoe lang bestaat de UHT-technologie al?
De sterilisatiemethode als manier om voedsel te conserveren ontstond in het begin van de 19e eeuw in Frankrijk. Het voedsel werd in met tin beklede stalen verpakkingen gedaan, die vervolgens in drukkamers (autoclaven) werden geplaatst, waar ze gedurende 30 tot 40 minuten werden verhit tot 110-125 °C. Dit proces wordt ‘sterilisatie in de verpakking’ genoemd. Aan het eind van de jaren 50 bouwde Tetra Pak Processing Systems (toen nog Alfa Laval) voort op deze eerdere technologie voor voedselconservering en ontwikkelde het zijn eigen continue UHT-proces. Door hogere temperaturen en kortere tijden te gebruiken, bereikte het hetzelfde effect bij het doden van micro-organismen, terwijl het veel minder invloed had op de smaak en kleur van de melk. Samen met Tetra Pak’s innovatie van de aseptische verpakking zorgde dit voor een enorme groei van het UHT-melksegment.
- Zitten er conserveringsmiddelen in UHT-melk?
De warmtebehandeling met ultrahoge temperatuur die bij de productie van UHT-melk wordt toegepast, doodt alle micro-organismen. De melk wordt vervolgens verpakt in een aseptische verpakking die ervoor zorgt dat er geen micro-organismen binnendringen, waardoor ze maandenlang houdbaar blijft zonder dat je hem onder koeling moet bewaren. Het is gewoon niet nodig om conserveringsmiddelen toe te voegen aan een UHT-behandeld product, omdat er geen micro-organismen groeien. Aseptische verpakkingen beschermen het product ook tegen lucht en licht, waardoor de productkwaliteit behouden blijft.
- Smaakt UHT-melk anders dan verse melk? En waarom?
UHT-melk kan iets anders smaken dan gepasteuriseerde melk, omdat deze bij een hogere temperatuur wordt behandeld. De smaak van UHT-melk wordt vaak omschreven als meer gekookt, voller en romiger in vergelijking met gepasteuriseerde melk. Maar het verschil is klein als de melk op dezelfde temperatuur wordt geserveerd – sommige mensen merken het, anderen niet.
- Wat zijn de voedings- en gezondheidsvoordelen van UHT-melk?
Melk heeft veel gezondheidsvoordelen, en die zijn vrijwel hetzelfde voor zowel gepasteuriseerde als UHT-melk. Dit zijn: • Melk bevat een reeks voedingsstoffen die van nature alleen samen in zuivelproducten voorkomen. • Melk zit vol calcium en andere voedingsstoffen die nodig zijn voor sterke botten en tanden. • Melk is een heel belangrijke bron van calcium in onze voeding. Ongeveer 75% van onze calciuminname komt uit zuivelproducten. • Melk bevat hoogwaardige eiwitten en essentiële aminozuren, die nodig zijn voor de opbouw en het behoud van spieren. • Melk bevat voedingsstoffen en sporenelementen (zoals vitamine A, vitamine B12, fosfor, jodium en kalium) die essentieel zijn voor de gezondheid en een rol spelen bij de werking van zenuwen en spieren, energieopname, het gezichtsvermogen, de bloedstolling en de aanmaak van rode bloedcellen, de spijsvertering, de bloeddruk, de gezondheid van de huid, het immuunsysteem, de psychische gezondheid en de groei. • Andere gezondheidsvoordelen zijn onder meer gewichtsbeheersing, bescherming tegen hart- en vaatziekten, verlaging van de bloeddruk en het voorkomen van diabetes type 2. • Melk is door de natuur ontworpen en dankzij de uitzonderlijke voedingswaarde is het een zeer voedzame drank en een volwaardige voedingsbron.
- Is UHT-melk minder voedzaam dan verse melk?
De voedingswaarde van UHT-melk en verse melk is hetzelfde als het gaat om de belangrijkste voedingsstoffen in melk, zoals eiwitten, calcium en vitamine D. Door de UHT-behandeling kan het gehalte aan sommige hittegevoelige voedingsstoffen, zoals vitamine C, weliswaar dalen, maar melk is sowieso niet de belangrijkste bron van deze voedingsstoffen. Ook de bewaartijd speelt een rol, omdat sommige voedingsstoffen na verloop van tijd kunnen afbreken.
- Bevat UHT-melk calcium?
Ja, natuurlijk. De voedingswaarde van UHT-melk en verse melk is hetzelfde als het gaat om de belangrijkste voedingsstoffen in melk, zoals eiwitten, calcium en vitamine D.
- Gaan de probiotische bacteriën tijdens het UHT-proces verloren? Leidt het ontbreken van probiotische bacteriën tot problemen in je darmen? Is melk een bron van probiotica?
Noch gewone gepasteuriseerde melk, noch gewone UHT-melk bevat probiotische bacteriën. Deze kunnen echter in een speciale vorm worden toegevoegd, voor of na het verhittingsproces. Bij UHT-melk met probiotica wordt het product dan gekoeld bewaard om de toestand van de probiotica te reguleren. Er zijn verschillende gefermenteerde producten met probiotica op de markt, zoals bijvoorbeeld yoghurt. In deze producten worden probiotische bacteriën toegevoegd als een belangrijk onderdeel van het productieproces.
- Is homogenisatie bij UHT- of gepasteuriseerde producten ongezond? Verandert de zeer hoge druk de structuur van de eiwitten, waardoor de melk ongezond wordt?
Homogenisatie is een mechanische behandeling waarbij de melk met hoge snelheid door een smalle opening wordt geperst. Deze behandeling verkleint de vetdruppeltjes, waardoor het langer duurt voordat er een roomlaag ontstaat. Homogenisatie wordt gebruikt om de productkwaliteit en consistentie te waarborgen voor alle verpakte melk, inclusief UHT- en gepasteuriseerde melk. De gebruikte druk ligt normaal gesproken rond de 200 bar. De meeste onderzoeken naar de gezonde aspecten van melk worden uitgevoerd met gehomogeniseerde melk, dus het effect van homogenisatie wordt meegenomen in het totale oordeel.
- Hoe lang kan ik UHT-melk bewaren? En hoe?
UHT-melk blijft ongeopend maandenlang goed, maar je kunt het beste even kijken naar de houdbaarheidsdatum die op de verpakking staat. Eenmaal geopend moet je de melk koel bewaren; dan is hij nog een paar dagen houdbaar. UHT-melk hoeft pas koel bewaard te worden als hij is geopend. Na opening wordt aangeraden om de melk in de koelkast te bewaren en snel op te drinken, net als elk ander bederfelijk product.
- Kan UHT-melk in de koelkast worden bewaard?
Ja, dat kan als je het gekoeld wilt bewaren en drinken, hoewel UHT-melk vóór opening niet gekoeld bewaard hoeft te worden.
- Kan UHT-melk worden ingevroren?
Ja, je kunt elke soort melk invriezen en weer ontdooien. De smaak en de textuur van de melk kunnen hierdoor echter veranderen.
- Wordt poedermelk gemaakt van UHT-melk of van verse melk?
Melkpoeder wordt gemaakt van verse melk die wordt ingekookt en vervolgens gedroogd. Bij het sproeidroogproces wordt het melkconcentraat in een kamer ‘gespoten’ waar hete lucht doorheen stroomt. Het resterende water verdampt vervolgens uit de druppeltjes geconcentreerde melk, waardoor er een fijn poeder overblijft.
- Kan UHT-melk biologisch zijn?
Ja, dat kan. Sterker nog: ongeveer 80% van de biologische melk die in de VS wordt verkocht, is UHT-verwerkt. Dat komt omdat er niet in elke regio van het land biologische boerderijen zijn, en biologische melk voor veel markten nog een stuk verder moet worden vervoerd.
- Waarom verschilt de houdbaarheid van verschillende merken UHT-melk? Dankzij de aseptische technologie zou UHT-melk bij normale bewaarcondities maandenlang veilig te consumeren moeten zijn. De houdbaarheid op het product geeft aan hoe lang de fabrikant de kwaliteit en veiligheid garandeert. De houdbaarheid hangt grotendeels af van de samenstelling van het product en het klimaat, maar wordt ook beïnvloed door een aantal andere factoren, zoals wettelijke vereisten van een markt, de verkoopstrategie van het bedrijf en de voorkeur van de consument.
- Wat is aseptische verpakking?
Aseptische verpakking is een proces waarbij het verpakkingsmateriaal of de verpakking wordt gesteriliseerd, het product in een aseptische omgeving in de verpakking wordt gedaan en de verpakking zo goed wordt afgesloten dat herbesmetting wordt voorkomen, oftewel hermetisch wordt verzegeld.
- Wat doet het?
Voor producten met een lange houdbaarheid bij kamertemperatuur moet de verpakking ook bijna volledige bescherming bieden tegen licht en zuurstof uit de lucht, om de voedingswaarde en de smaakkwaliteit van het product te behouden.
