Operasyonlarınızda enerji, su ve ürün kayıpları nerede meydana geliyor?
Faturalar, tesisin ne kadar enerji veya su tükettiğini gösterir. Ama çoğunlukla bunun nedenini göstermez.
Kayıplar, normal işliyor gibi görünen proseslerde saklı olabilir. Buhar atık ısı olarak dışarı atılıyordur. Su, bir kez kullanıldıktan sonra boşaltılıyordur. Temizlik ayarları, üretim ihtiyaçları değişmiş olsa bile uzun süre boyunca kaynak tüketmeye devam ediyordur.
Daha iyi kaynak kullanımı fırsatlarını yakalamak, enerji ve suyun prosese girdikten sonra neler yaşadığının izini sürmekle ilgilidir.
Isı zaten orada
İspanya'daki bazı müşteriler, doğrudan modda çalışan UHT hatlarında artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya kaldı. Üretim gereksinimleri aynıydı; ürün kalitesini veya çalışma süresini değiştirmeden enerji tüketimini azaltmak gerekiyordu.
Mevcut hatlar değerlendirildi ve dolaylı UHT modu eklenecek şekilde iyileştirildi. Kontrol kabininde ve karıştırma aşamasında da değişiklikler yapıldı. Karıştırma aşamasındaki geçişler sırasında, su ve ürün sistemden birlikte geçtiği için ürün kaybı oluşabilir. Bu geçişi sıkılaştırmak, üretimde daha fazla ürünün kalmasını sağlayarak kayıpların önüne geçebilir.
Yedi hat genelinde, her şeyden önce daha düşük buhar kullanımı sayesinde enerji tüketimi hat başına %70 oranında azaldı. Ürün kalitesi ve çalışma süresinin ise değişmediği bildirildi. Yatırım birkaç ay içinde kendini amorti etti.
Bu değerlendirme, ısıyla ilgili başka bir soruyu da beraberinde getirdi: Enerji proses dahil olduktan sonra, ne kadarı tekrar kullanılmadan sistemden çıkıyor?
Bir içecek üreticisi, mevcut bir pastörizatöründe yüksek buhar tüketimi olduğunu gözlemliyordu. Üründen ürüne tekrar elde etme iyileştirmesi, bir ürün akışındaki ısının diğerine aktarılmasını sağladı.
Bu örnek vakada, yapılan değişiklik sayesinde yılda yaklaşık 969.000 kg buhar tasarrufu sağlandı. Bu da belirtilen çalışma koşulları altında %30'luk bir azalmaya ve yıllık 37.000 EUR’luk bir operasyonel maliyet tasarrufuna eşdeğerdi.
Her iki örnek de aynı çalışmayla başladı: nelerin değiştirilmesi gerektiğine karar vermeden önce enerjinin nereye gittiğini anlamak.
Suyun her zaman prosesten çıkması gerekmez
Enerji, birisi izini sürene kadar fark edilmeyen bir kaynaktır. Su da aynı şekildedir, ancak çözüm her zaman aynı değildir.
İspanya'daki bir bitki bazlı içecek üreticisinde, dolum ekipmanındaki kompresörler tarafından kullanılan su, kullanım sonrasında tahliye ediliyordu. Suyun dolum makinelerine geri dönebilmesi için, hidrojen peroksit kalıntılarının giderilmesini sağlayan filtreleme istasyonları kuruldu.
Geri dönüşüm oranı %95'e kadar arttı. Tesisin 2023 yılındaki üretim faaliyetleri temel alındığında, bu durum yılda 12,9 milyon litre su tasarrufu sağladı.
Başka bir yerde ise sorun tahliye değildi. Tesisin nasıl kontrol edildiğiyle ilgiliydi.
Orta Doğu'nun su sıkıntısı çeken bir bölgesindeki bir süt ürünleri işletmesi eski kontrol platformlarıyla çalışıyordu. Üretim ekipmanı ile temizlik ekipmanı arasındaki iletişim yetersizdi ve tesiste gereğinden fazla su ve kimyasal madde kullanılıyordu.
Kontrollerde ve temizlik ekipmanlarında yapılan iyileştirmeler, durulama aşaması için bir su durdurma işlevini de kapsıyordu. Durulama suyu hacmi %90 oranında azaldı. Yıllık su tüketimi 10 milyon litre azalırken, kimyasal tüketimi yaklaşık %6 oranında düştü.
Temizlik ve durulama aşamaları da bir ürün kaybı kaynağı olabilir. Suyun ürünle buluştuğu noktaları incelemek, ölçülen temel fayda daha az su kullanımı olsa bile, üretimde daha fazla satılabilir ürün çıkarmaya yönelik fırsatlar oluşturabilir.
İki tesiste farklı nedenlerle aynı kaynak kaybediliyordu. Birisinde, hâlihazırda mevcut olan suyun yeniden kullanılmasına olanak tanıyan bir yönteme ihtiyaç vardı. Diğerinde ise prosesin gerektirdiği su miktarı üzerinde daha sıkı bir kontrole ihtiyaç duyuluyordu.
İyileştirmeyi kaynak kaybı belirlesin
İşte bu nedenle kaynak optimizasyonu, önceden tanımlanmış bir çözümden ziyade mevcut operasyonlarınızdan başlar.
Buharın nereye gittiğinin izini sürün. Suyun kullanımdan sonrasını takip edin. Temizlik sırasında veya üretimde ürün değişikliği yapıldığında neler olduğuna bir bakın. Aynı durum ürünün kendisi için de geçerlidir; bir karışım aşamasındaki geçiş, satılabilir ürünün doğrudan proseste kaybolup gitmesine yol açabilir.
Kaybın kaynağı belirlendikten sonra artık iyileştirmenin yerine getirmesi gereken belirli bir görev vardır.
Tesisinizde yoğun kullanılan bir alan seçin ve oradaki kaynağın başına neler geldiğini takip edin. Kaybın nereden kaynaklandığını göremiyorsanız, bir değerlendirmenin neleri ortaya çıkarabileceği ve hedefe yönelik bir iyileştirmenin bu sorunu çözüp çözemeyeceği hakkında bizimle görüşün.