Doğa, insan faaliyetleri nedeniyle insanlık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir hızla bozuluyor1. Yaklaşık bir milyon türün nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya ve mevcut tükenme oranları bilim insanlarını “altıncı kitlesel yok oluş”un başladığını ilan etmeye yöneltiyor2.
Doğanın sunduğu birçok temel fayda şu anda risk altında ve bu durum ekosistemler ve insan refahı üzerinde önemli olumsuz etkiler yaratıyor3. Risk altındaki faydalardan biri de tatlı su miktarı ve su kalitesinin korunması. Bu durum, dünya çapında temiz suya erişimi giderek azaltıyor4. Doğa tahribatının etkileri oldukça geniş kapsamlı ve küresel ekonomilerimizin, geçim kaynaklarımızın ve gıda sistemlerimizin temellerini tehdit ediyor5,6.
Doğa tahribatının en önemli nedenini, doğal alanların tarımsal ve kentsel alanlara dönüştürülmesini de kapsayan, kara ve denizlerin kullanımındaki değişimler oluşturuyor. Doğa tahribatı, doğal kaynakların sürdürülemez düzeyde tüketilmesi, kirlilik, iklim değişikliği ve istilacı türlerin ortaya çıkmasıyla da tetikleniyor7.

![]()
Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler, doğa tahribatının acil olarak ele alınması gerektiğini kabul ediyorlar. Biyolojik Çeşitlilik Planı olarak da bilinen Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi (GBF), 2023'te kabul edildi. Bu plan, ülkelere biyolojik çeşitlilik kaybını durdurup tersine çevirmek ve 2030 yılına kadar doğayı iyileşme yoluna sokmak için acil önlemler almaları çağrısında bulunuyor.
Doğayla ilgili etkiler, riskler ve fırsatlara ilişkin gereklilikler, AB Ürünlere İlişkin Ormansızlaşma Yönetmeliği (EUDR) gibi mevzuat gelişmelerinin yanı sıra, Doğa İçin Bilim Temelli Hedefler (SBTN) ve Doğayla İlgili Finansal Açıklamalar Görev Gücü (TNFD) gibi gönüllü girişimler tarafından yönlendiriliyor
|
|
|
| Biyolojik çeşitlilik ve ekosistemler | Su yönetimi | Hava ve su kirliliği |
Önde gelen bir gıda prosesi teknolojisi ve paketleme çözümleri şirketi olarak Tetra Pak'ın değer zinciri, büyük ölçüde doğaya ve sağladığı hizmetlere bağlıdır ve bu nedenle şirket, doğa tahribatı sebebiyle risk altındadır. Doğaya karşı sorumluluğumuzun bilinciyle, kendi operasyonlarımızın ve değer zincirimizin etkilerini ve bağımlılıklarını belirlemek üzere ayrıntılı bir değerlendirme yaptık.
Bu bilgilerden yararlanıp, uluslararası biyolojik çeşitlilik hedefleriyle uyumlu olarak doğa tahribatını durdurma ve tersine çevirme, ekosistemleri geri kazanma ve küresel su güvenliğini iyileştirme eylemlerimize rehberlik edecek 20 ölçülebilir hedefin yer aldığı öncü bir çerçeve olan kapsamlı Doğaya Yaklaşımımızı geliştirdik.
Bu sütun, satın aldığımız mal ve hizmetlerle ilgili her şeyi içeriyor. Değerlendirmelerimiz, ham madde tedarikinin (özellikle karton, diğer ambalaj malzemeleri, polimerler ve alüminyum folyo) doğa üzerinde en ciddi olumsuz etkilere sahip olduğunu ve bu etkilerin insan hakları üzerindeki etkilerle yakından bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu nedenle başlıca hedefimiz, arazi ayak izi en büyük olan ham maddelerimizin %100’ünü sertifikalı veya denetime tabi tedarikçilerden temin etmek ve üretim noktasına kadar izlenebilirliği sağlamaktır.
Operasyonlar sütunu, kontrolümüz altındaki tüm faaliyetleri ve sahaları kapsıyor. Bu alan, bir yandan, değerlendirmelere göre doğa üzerindeki etkilerin değer zincirimizin üretime dönük kısmındakine kıyasla daha düşük olduğu bir alan olsa da öte yandan, değer zincirinin doğrudan etkileyebileceğimiz bir parçasını oluşturuyor.
Bu sütun ise Tetra Pak ürün ve servislerinin satışı, kullanımı ve kullanım ömrü sonu ile ilgili faaliyetleri ele alıyor. Buradaki çalışmamız, ürünlerimizin tasarımını ve performansını iyileştirmek için araştırma ve geliştirme süreçlerini içeriyor. Ayrıca, müşterilerimizin faaliyetlerinin etkilerini yönetmek için onlarla iş birliği yapmayı da kapsıyor. Son olarak, kullanılmış içecek karton ambalajlarının doğaya verdiği olumsuz etkileri azaltmak ve malzemelerin döngüselliğini artırmak üzere toplama ve geri dönüşüm süreçlerini iyileştirmeye çalışırken, aynı zamanda kayıt dışı atık toplama işçilerinin önemli rolünü de destekliyoruz.
Bu sütun da yakın değer zincirimizin ötesine geçerek, Küresel Biyolojik Çeşitlilik Planında belirtildiği gibi doğa tahribatının temel faktörlerini ele almak için gereken dönüştürücü değişime katkıda bulunan eylemleri kapsıyor. Bu alandaki çalışmalarımız, doğa tahribatını durdurmak ve tersine çevirmek için güçlü politikaların desteklenmesini içeriyor. Ayrıca, gönüllülük esaslı standartları ve girişimleri iyileştirme çabalarında da yer alıyor ve üretim alanlarımıza komşu arazilerin restorasyonuna da yatırım yapıyoruz.
Hedeflerimizi gerçekleştirmek amacıyla, Tetra Pak'ın Doğa Yaklaşımı'nın dört temel sütununun her biri somut eylem alanları ile tanımlanıyor. Bu eylem alanları ise kaydettiğimiz ilerlemeyi ölçmemizi sağlayan nicel hedeflerle destekleniyor.
Bu çerçeve, değer zincirimizle ilgili doğa tahribatının nedenlerini ele almaya özel bir önem vererek doğayı temel odak noktası olarak alır. Ancak aynı zamanda iklim, döngüsellik, sosyal sürdürülebilirlik ve gıda sistemleri konusundaki çabalarımızla da yakından bağlantılıdır.
Şirketlerin doğaya olan etkilerini, bağımlılıklarını, risklerini ve fırsatlarını değerlendirip ele almaları için kullandıkları çerçeveler ve araçlar sürekli değişip gelişiyor. Biz de bu ilerlemeyi yakından takip ediyor, değerlendirmemizi ve yaklaşımımızı buna göre güncelliyoruz. Ancak doğa tahribatını durdurmak ve doğayı eski haline getirmek için acil önlem alınması gerektiği göz önüne alındığında, bizim gibi şirketlerin insan haklarına saygı gösterirken, mevcut en iyi bilgilere dayanarak acilen hedefler belirlemesinin ve eylemler uygulamaya koymasının son derece önemli olduğuna inanıyoruz.
Uygulama sürecinde edindiğimiz deneyimleri göz önünde bulundurarak, en yüksek sonuçların elde edilebileceği alanlara öncelik vermek amacıyla çerçevede odaklı güncellemeler yaptık. Bu sayede, izlenebilirlik, doğrulama ve ölçülebilir sonuçlar konusunda daha net beklentilerle, kaynakları yüksek etki yaratan malzemelere, lokasyonlara ve tedarikçi tesislerine yönlendiren, daha hedef odaklı bir yaklaşım ortaya çıktı.
Doğaya Yaklaşımımız, şirketin en önemli doğa etkilerinin ve bağımlılıklarının meydana geldiği satışa dönük faaliyetlerine daha fazla odaklanarak, değer zinciri genelinde dört önemli eylem alanı olan Satışa Dönük Prosesler, Operasyonlar, Üretime Dönük Prosesler ve Dönüşüm etrafında yapılandırılmaya devam edecek. Buna, yüksek öncelikli dış tedarik bölgelerinde ormansızlaşma yaşanmadığını doğrulamak için coğrafi bilgi sistemlerini kullanma ve su ile ilgili en yüksek etkiye sahip tedarikçilerde 2030 yılına kadar toplam su çekmeyi %10 oranında azaltma gibi seçilen hedeflere yönelik revizyonlar da dahildir.
İlerlememiz
1 Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services. Kaynak: Intergovernmental Science-Policy on Biodiversity and Ecosystem Services, 2019. Kaynak IPBES, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/inline/files/ipbes_global_assessment_report_summary_for_policymakers.pdf.
2 Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services. Kaynak: Intergovernmental Science-Policy on Biodiversity and Ecosystem Services, 2019. Kaynak IPBES, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/inline/files/ipbes_global_assessment_report_summary_for_policymakers.pdf.
3 Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services. Kaynak: Intergovernmental Science-Policy on Biodiversity and Ecosystem Services, 2019. Kaynak IPBES, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/inline/files/ipbes_global_assessment_report_summary_for_policymakers.pdf.
4 Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services. Kaynak: Intergovernmental Science-Policy on Biodiversity and Ecosystem Services, 2019. Kaynak IPBES, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/inline/files/ipbes_global_assessment_report_summary_for_policymakers.pdf.
5Herweijer, C. ve ark. “Nature risk rising: Why the crisis engulfing nature matters for business and the economy.” , 2020. Kaynak: Dünya Ekonomik Forumu ve PwC. https://www3.weforum.org/docs/WEF_New_Nature_ Economy_Report_2020.pdf.
6 The State of the World’s Biodiversity for Food and Agriculture', J. Bélanger & D. Pilling (eds.). FAO Gıda ve Tarım Değerlendirmeleri için Genetik Kaynaklar Komisyonu. Roma, 2019. Kaynak: FAO, 572 s.
7 Herweijer, C. ve ark. “Nature risk rising: Why the crisis engulfing nature matters for business and the economy.” , 2020. Kaynak: Dünya Ekonomik Forumu ve PwC. https://www3.weforum.org/docs/WEF_New_Nature_ Economy_Report_2020.pdf.
8 Risk altındaki havzalar; su miktarı, kalitesi ve akış alanı ile ilgili sekiz farklı göstergeye dayanan SBTN metodolojisine göre belirlenir. Her gösterge için 1 ila 5 arasında bir puan verilmiştir. Bu üç kategori içerisinde, 3 veya üzeri puan alan bir gösterge havzanın risk altında olduğunun işaretidir.