Her şey gıdayla başlar. Gıda; sağlık, eğitim, ekonomik büyüme, fırsatlar ve toplumsal refahın temelidir. İşte bu nedenle gıda sistemleri 1 sürdürülebilirlik gündemimizin merkezindedir.
Daha büyük resim
Son yıllarda gıda güvenliğinin genel durumundaki sürekli iyileşmeye rağmen, günümüzde yaklaşık 2,7 milyar insan sağlıklı beslenmeye erişim güçlüğüyle karşı karşıya2 ve dünya nüfusunun artmaya devam etmesiyle birlikte, 2050 yılına kadar gıda talebinde %60’lık bir artış beklentisi var.3
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre gıda güvenliği, ancak insanların beslenme ihtiyaçlarını ve gıda tercihlerini karşılayacak güvenli ve besleyici gıdaya, ekonomik, sosyal ve fiziksel açıdan tam bir erişime sahip olmaları durumunda söz konusudur.4
Dünyanın her yerindeki insanlar için uygun fiyatlı ve sağlıklı beslenme imkânları sağlamak, tarım-gıda sektörünün tamamında koordineli bir eylem gerektirir. Bu sayede, değer zincirinin karşı karşıya olduğu karmaşık ve birbirine bağlı zorluklar uzun vadede etkili bir şekilde ele alınabilir, aynı zamanda gelişen toplulukların ve refah içindeki bir toplumun önünü açan bir sistemin temelleri atılabilir.
Gıda sistemleri, küresel sera gazı emisyonlarının üçte birinden fazlasından sorumludur5; bu nedenle, artan gıda üretimi talebi ile bunun beraberinde getirdiği çevresel etki arasında bir gerilim söz konusudur.
Bu durum, gıda sistemlerinin kritik altyapılarının her bir parçasında daha fazla dayanıklılık sağlayacak şekilde yeniden düşünülmesini gerektirir. Böylece toplumun, artan ve değişen dünya nüfusunu besleme kapasitesinin yalnızca gıda üretiminin artırılmasına dayanmaması veya doğal kaynaklar üzerinde sürdürülemez bir baskı oluşturmaması güvence altına alınmış olur.
Bu, birbirinden kopuk yaklaşımların ötesine geçen ve dayanıklı bir gıda sisteminin şekillenmesine yardımcı olan, sistem düzeyinde bir dönüşümü gerektirir. Bu dayanıklı gıda sistemi gıda üreticileri, tüketiciler ve toplumun geneli arasında daha verimli bir bağ kurulmasını sağlar; ayrıca gıda güvenliğinden, gıdaya erişimden veya gıdanın uygun fiyatlı olmasından ödün vermeksizin, enerji kullanımını azaltma, emisyonları düşürme ve değer zinciri genelinde verimliliği artırma yönündeki kritik ihtiyaca yanıt verir.
Öncelikli konu başlıkları
|
|
|
|
| Gıdaya erişim | Gıda üretimi | Gıda kaybı ve israfı | Tüketici sağlığı ve güvenliği |
Bizim rolümüz
Gıda prosesi ve paketlemesinde öncü bir üretici olarak, dayanıklı gıda sistemlerini destekleyen hayati bir altyapının parçasıyız. Tarımsal üretim ile tüketim arasında, bileşenlerin gıda ürünleri olarak işlenip paketlendiği, dağıtıma hazırlandığı kısımdayız. Yani değer zincirinin kritik ortasındayız.
Değer zincirimizdeki paydaşlarla birlikte çalışarak gıda güvenliğini güçlendiren, uygun fiyatlı gıdaya erişimi artıran ve gelecek nesiller için geçim kaynaklarını ve ekonomileri iyileştiren modern gıda üretim ve paketleme sistemleri oluşturabiliriz.
Shaping resilience through dialogue at COP31
The critical middle of food systems, which includes the intermediate steps spanning processing, packaging, logistics and distribution, presents a powerful opportunity to reduce food loss and drive resource efficiency to support climate-smart development.
At COP31, we are fostering conversations on how to turn that opportunity into action. Join us for a discussion on how collaboration across the value chain can accelerate implementation.
Tetra Pak için daha dayanıklı gıda sistemleri oluşturmak; uzun süredir yaptığımız çalışmaların geleceğin giderek artan talepleriyle bağlantısının kurulması, verimliliği artırmak ve değer zinciri genelinde ve ötesinde iş birliğine dayalı uygulamaları güçlendirmek üzere sistem genelini kapsayan bir bakış açısının benimsenmesi anlamına gelir. Bu; gıda güvenliğini güçlendirmeye, yenilikçiliği yaygınlaştırmaya (böylece güvenilir gıda üretimini mümkün kılmaya ve yüksek performanslı paketleme çözümleri geliştirmeye), yeni beceri ve yetkinlikler oluşturmaya, ayrıca doğal kaynakların daha sorumlu ve verimli kullanımını teşvik etmeye yönelik bütünleşik ve koordineli bir yaklaşım demektir.
Gıdaya güvenli erişimi artırarak, sürekliliği sağlayarak, raf ömrünü uzatarak ve değer zinciri genelinde gıda kaybı ile israfını azaltarak gıda güvenliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunuyoruz.
Proses ve paketleme çözümlerimiz sayesinde aksaklıklar yaşandığında bile gıdanın daha fazla insana, daha güvenli ve verimli bir şekilde ulaşmasına yardımcı oluyoruz.
Gıda üreticilerinin; ileri üretim yöntemleri, yenilikçi paketleme çözümleri, beceri ve yetkinlik geliştirme çalışmaları aracılığıyla verimliliği, üretkenliği ve satın alınabilirliği artırmalarına yardımcı oluyoruz.
Geleceğin teknolojilerini ve altyapısını geliştirerek, uyarlayarak ve bunlara yatırım yaparak ise değişen tüketici ve pazar ihtiyaçlarını karşılarken rekabet gücünü güçlendirmeye katkıda bulunuyoruz.
Değer zinciri genelinde çevresel etkilerin azaltılmasına yardımcı olurken, bir yandan da değişen iklim modellerine, kaynak kısıtlamalarına ve gelişen tüketici beklentilerine uyum sağlıyoruz.
Sorumlu dış tedarik uygulamalarını, malzemelerin verimli kullanımını, daha basit malzeme yapılarını ve geri dönüşüme uygun tasarımı aktif olarak destekleyerek sürekli iyileştirmeye yönelik fırsatları belirliyoruz.
İlerlememiz
1 “Gıda sistemleri” terimi, gıda üretimi ve tüketimiyle ilişkili tüm unsurları ve faaliyetleri, bunların ekonomi, sağlık ve çevre alanındaki etkilerini ifade eder, 2023. Kaynak: OECD, https://www.oecd.org/food-systems.
2 FAO, The State of Food Security and Nutrition in the World 2026
3 Renovation and reinvention are key to saving our food system, 2024 Kaynak: Dünya Ekonomik Forumu, https://www.weforum.org/stories/2024/06/renovation-reinvention-food/.
4 FAO, An Introduction to the Basic Concepts of Food Security
5 2022, kaynak: FAO https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/121cc613-3d0f-431c-b083-cc2031dd8826/content.
6 2023, kaynak: PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37747649/.
7 2024, kaynak: Dünya Kaynak Enstitüsü, https://www.wri.org/insights/how-much-food-does-the-world-waste.
8 Sürdürülebilir gıda sistemleri, gezegeni olumsuz etkilemeden gıdanın yetiştirilmesi, üretilmesi, işlenmesi, paketlenmesi, dağıtılması ve tüketilmesi anlamına gelir. OECD'den alınmıştır. (2019). Accelerating Climate Action (İklim Eylemlerini Hızlandırmak). Kaynak: OECD Kitaplığı.